500 миллиард теңге — бұл Қазақстан соңғы жылдары цифрландыруға инвестиция салған сома. Ұлттық жобалар, электронды құжаттар, «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы… Бірақ негізгі сұрақ ашық күйінде қалып отыр: бұл жүйені шынымен кім басқарады? Күтпеген жауап: үкімет, министрліктер емес,… Documentolog жеке компаниясы.
Бұл компания даму қорларының жұмысынан бастап ұлттық компанияларға дейінгі барлық дерлік электрондық құжат айналымы процестерінің бір бөлігіне айналды. Жыл сайын ондаған келісім-шарттар алады, ал «сенімді жеткізуші» ерекше мәртебесі тендерлерді айналып өтіп, мемлекеттік органдармен тікелей келісім-шарттар жасауға мүмкіндік береді.
Монополияға қарсы агенттік Documentolog үш жыл бойы бизнес пен мемлекеттік органдарды тек өзінің ақылы шлюзін пайдалануға мәжбүрлеп, бәсекелестерді тиімді бұғаттағанын айтады. Компания: «Біз ұлттық өнімміз, біз миллиардтаған инвестиция салдық және бұған құқығымыз бар» деп мәлімдейді.
Documentolog компаниясының төңірегінде жоғары лауазымды шенеуніктердің аты-жөні естіліп, еншілес құрылымдар мен сот процестері пайда болуда. Бәсекелестер қысым мен саботажға шағымданады, аудиторлар миллиард долларлық артық төлемдерді тіркейді, ал парламент мұндай тосқауылдарға тыйым салатын түзетулер қабылдауға мәжбүр.
Орасан зор бюджет қана емес, сонымен қатар цифрлық мемлекеттің бүкіл жүйесін бақылау да қауіпті. Documentolog Қазақстандағы цифрландырудың символына айналды: үлкен ақша, лобби, мүдделер қақтығысы және құжат айналымына билік үшін күрес. Бүгінгі таңда компания «ұлттық оператор» мәртебесін сақтап қала ма, әлде мемлекет монополияны бұзу туралы шешім қабылдай ма?
Elmedia Kazakhstan тәуелсіз БАҚ журналистерінің зерттеуі.
